Tavşanlar, sindirim sistemleri sürekli çalışmak üzere tasarlanmış hayvanlardır. Bir kedi ya da köpek gibi öğün öğün beslenmezler; gün boyu azar azar, neredeyse durmaksızın yemek yerler. Bu yüzden tavşan beslenmesinde "ne kadar veriyorum" sorusu kadar "hangi oranda veriyorum" sorusu da önemlidir. Yeni tavşan sahiplerinin en sık yaptığı hata, markete gidip bir paket renkli pelet almak ve günün büyük bölümünü bununla geçirmektir. Oysa sağlıklı bir tavşan beslenme planının temeli kuru ottur; sebze ve pelet ise onu tamamlayan yardımcı unsurlardır.
Tavşanın dişleri hayatı boyunca uzamaya devam eder. Bu dişlerin doğal yolla aşınması, ancak uzun süreli çiğneme hareketiyle mümkündür. Kuru ot, tam olarak bu işi görür: lif oranı yüksektir, çiğnenmesi zaman alır ve bağırsak hareketlerini düzenli tutar. Lif eksikliğinde tavşanın sindirimi yavaşlar, iştahı kesilir ve bu durum kısa sürede ciddi bir sağlık sorununa dönüşebilir.
Günlük yiyeceğin ağırlıklı bölümünü ot oluşturmalıdır. Tavşanın kafesinde ya da yaşam alanında her zaman taze, temiz ve sınırsız miktarda ot bulunmalıdır. Kaba bir oran vermek gerekirse:
Yetişkin tavşanlar için timothy otu, çayır otu ve yulaf otu gibi lif oranı yüksek, protein ve kalsiyum oranı düşük türler uygundur. Yonca (alfalfa) ise protein ve kalsiyum bakımından zengindir; bu yüzden altı aylıktan küçük yavrular, gebe veya emziren dişiler ve zayıf düşmüş tavşanlar dışında düzenli verilmemelidir. Yetişkin bir tavşanda sürekli yonca kullanımı, idrar yolu taşlarına zemin hazırlayabilir.
Otu satın alırken rengine ve kokusuna dikkat edin: yeşilimsi, kuru, taze kokan bir ot iyi bir seçimdir. Sararmış, tozlu veya küf kokan otlar kullanılmamalıdır. Otu nemli olmayan, havalanan bir yerde saklamak tazeliğini korur.
Taze yeşillikler tavşana vitamin, mineral ve su sağlar. Genel bir ölçü olarak günde her kilogram vücut ağırlığı için bir avuç dolusu yeşillik düşünebilirsiniz. İki kiloluk bir tavşan için bu, günde iki avuç kadardır. En iyisi, tek bir sebzeye bağlı kalmak yerine üç-dört çeşidi karıştırmaktır.
Düzenli verilebilecek yeşilliklere örnekler:
Ölçülü verilmesi gerekenler ise lahana, brokoli, karnabahar gibi gaz yapıcı sebzeler ile ıspanak gibi oksalat oranı yüksek yeşilliklerdir. Havuç ve meyveler şeker içerdiği için sebze grubunda değil, ödül grubunda değerlendirilmelidir.
Pelet, özellikle otun karşılayamadığı bazı vitamin ve mineralleri tamamlamak için vardır. Fakat kalori yoğunluğu yüksektir ve tavşan peleti çok severse ottan uzaklaşır. Bu da hem diş aşınmasını hem de sindirimi olumsuz etkiler.
Pelet seçerken tek tip, sıkıştırılmış, kahverengi-yeşilimsi ürünleri tercih edin. İçinde renkli parçacıklar, kuru mısır, ayçekirdeği ya da kurutulmuş meyve bulunan karışımlar cazip görünse de tavşan bunların içinden sadece sevdiklerini ayıklayarak yer; sonuçta dengesiz bir beslenme ortaya çıkar.
| Vücut ağırlığı | Günlük pelet miktarı (yaklaşık) |
|---|---|
| 1 kg | 1 yemek kaşığı |
| 2 kg | 2 yemek kaşığı |
| 3 kg ve üzeri | 3 yemek kaşığı |
Bu miktarlar yetişkin, hareketli ve normal kilodaki tavşanlar için genel bir başlangıç noktasıdır. Kilo alan bir tavşanda pelet azaltılır; yavru dönemde ise daha serbest verilebilir. Kesin miktar için tavşanınızı gören bir veteriner hekimin değerlendirmesi en güvenilir yoldur.
Pratik bir günlük akış şöyle kurulabilir: sabah pelet porsiyonunun tamamı ve yeşilliklerin yarısı, akşam ise yeşilliklerin kalanı verilir. Ot ise gün boyu kesintisiz olarak ortada durur. Su her zaman taze olmalı, kaba tercih edilmelidir; birçok tavşan biberondan yeterince su içmez.
Yeni bir yiyeceğe geçerken acele etmeyin. Bir sebzeyi ilk kez verirken küçük bir miktarla başlayın ve iki-üç gün dışkıyı gözleyin. Yumuşama varsa o besini bırakın. Pelet markası değiştirirken de eski ve yeni ürünü bir hafta boyunca karıştırarak ilerlemek daha güvenlidir.
Dikkat etmeniz gereken uyarı işaretleri şunlardır: