Bir hayvanı eve getirmek, birkaç saatlik heyecanla verilebilecek bir karar gibi görünür; oysa arkasında yıllara yayılan bir sorumluluk vardır. Kedi ortalama 15, köpek 10-14, papağan türüne göre çok daha uzun yaşar. Bu yüzden karar aşaması, mama kabı almaktan çok daha önce başlar. Aşağıdaki kontrol listesi, yeni hayvan seçimi ve hazırlık sürecini adım adım düşünmenizi sağlamak için hazırlandı. Amaç sizi caydırmak değil; eve gelen canlının ilk günden itibaren huzurlu bir düzene girmesini kolaylaştırmak.
Hangi hayvanın size uygun olduğunu, hayvanın özelliklerinden önce kendi günlük rutininiz belirler. Sabah erken çıkıp akşam geç dönen biriyseniz, günde iki kez yürüyüş isteyen enerjik bir köpek ırkı ikiniz için de yorucu olur. Aynı şekilde, evde sürekli hareket ve ses olan bir ortamda, sessizlik seven bir hayvan sürekli stres altında kalır.
Karar vermeden önce şu soruları dürüstçe yanıtlayın:
Son soru özellikle önemli. Barınaklara bırakılan hayvanların büyük bölümü, sahiplerinin hayat koşulları değiştiği için geri veriliyor. Sahiplenmenin ne anlama geldiğini ayrıntılı düşünmek isterseniz, sitedeki sorumluluklar konulu yazı iyi bir başlangıç noktası.
“Hayvan sevmek” tek başına tür seçimi için yeterli bir ölçüt değil. Her türün bakım yükü, sosyal ihtiyacı ve maliyeti farklıdır. Aşağıdaki tablo kaba bir karşılaştırma sunar.
| Tür | Günlük ilgi | Yalnız kalma toleransı | Yeni başlayan için |
|---|---|---|---|
| Köpek | Yüksek (yürüyüş, eğitim, oyun) | Düşük | Zaman varsa uygun |
| Kedi | Orta | Orta-yüksek | Uygun |
| Kuş | Orta-yüksek (sosyal türler) | Düşük-orta | Türe göre değişir |
| Tavşan, kobay | Orta | Orta | Sanılandan zor |
| Hamster | Düşük-orta | Yüksek | Uygun (gece aktif) |
| Balık | Düşük (ama teknik bilgi ister) | Yüksek | Uygun |
Küçük hayvanların “kolay” olduğu yaygın bir yanılgıdır. Tavşan diş yapısı, sindirimi ve barınak temizliği açısından oldukça hassas bir canlıdır; kobaylar sosyal hayvanlardır ve tek başlarına yaşamaktan hoşlanmazlar. Kuşlarda ise kafes ölçüsü, havalandırma ve mutfak dumanına karşı hassasiyet ciddi konulardır. Tür belirledikten sonra o türe özel bakım rehberini baştan sona okumak, ilk aydaki hataların çoğunu önler.
Tür belirlendiyse sıra ırka gelir. Irk; boyut, tüy dökme miktarı, enerji düzeyi, ses eğilimi ve kalıtsal hastalık riski hakkında fikir verir. Örneğin çalışma amacıyla geliştirilmiş köpek ırkları apartman hayatına zor uyum sağlar; kısa burunlu (brakisefalik) kedi ve köpeklerde solunum sorunları daha sık görülür; uzun tüylü ırklar düzenli tarama ve bakım gerektirir.
Sahiplendirme ilanları ve barınaklar da ciddi bir seçenek. Yetişkin bir hayvan sahiplenmek, karakterinin şekillenmiş olması nedeniyle yeni başlayanlar için çoğu zaman yavru büyütmekten daha kolaydır.
Hazırlık, hayvan kapıdan girmeden tamamlanmalı. Temel liste türe göre değişse de çekirdek ihtiyaçlar benzerdir:
Ev güvenliği de en az malzeme kadar önemli. Elektrik kabloları toplanmalı, temizlik ürünleri kapalı dolaba kaldırılmalı, balkon ve pencerelere kedi teli çekilmeli. Zehirli saksı bitkileri (difenbahya, zambak, sarmaşık gibi) evden uzaklaştırılmalı. İdeal bir yaşam alanının nasıl kurulacağını anlatan yazı, oda oda planlama yapmak isteyenler için yardımcı olur.